• MilindapaƱha
  • Meį¹‡įøakapaƱha
  • Santhavavagga

1. SanthavapaƱha

ā€œBhante nāgasena, bhāsitampetaṁ bhagavatā—

ā€˜Santhavato bhayaṁ jātaṁ, niketā jāyate rajo; Aniketamasanthavaṁ, etaṁ ve munidassanan’ti.

Puna ca bhagavatā bhaṇitaį¹ā€”ā€˜vihāre kāraye ramme, vāsayettha bahussute’ti. Yadi, bhante nāgasena, tathāgatena bhaṇitaį¹ā€”ā€˜santhavato bhayaṁ jātaṁ, niketā jāyate rajo. Aniketamasanthavaṁ, etaṁ ve munidassanan’ti, tena hi ā€˜vihāre kāraye ramme, vāsayettha bahussute’ti yaṁ vacanaṁ, taṁ micchā. Yadi tathāgatena bhaṇitaį¹ā€”ā€˜vihāre kāraye ramme, vāsayettha bahussute’ti, tena hi ā€˜santhavato bhayaṁ jātaṁ, niketā jāyate rajo. Aniketamasanthavaṁ, etaṁ ve munidassanan’ti tampi vacanaṁ micchā. Ayampi ubhato koį¹­iko paƱho tavānuppatto, so tayā nibbāhitabboā€ti.

ā€œBhāsitampetaṁ, mahārāja, bhagavatÄā€”ā€˜santhavato bhayaṁ jātaṁ, niketā jāyate rajo. Aniketamasanthavaṁ, etaṁ ve munidassanan’ti. BhaṇitaƱcaā€”ā€˜vihāre kāraye ramme, vāsayettha bahussute’ti. Yaṁ, mahārāja, bhagavatā bhaṇitaį¹ā€”ā€˜santhavato bhayaṁ jātaṁ, niketā jāyate rajo. Aniketamasanthavaṁ, etaṁ ve munidassanan’ti, taṁ sabhāvavacanaṁ asesavacanaṁ nissesavacanaṁ nippariyāyavacanaṁ samaṇānucchavaṁ samaṇasāruppaṁ samaṇappatirÅ«paṁ samaṇārahaṁ samaṇagocaraṁ samaṇappaį¹­ipadā samaṇappaį¹­ipatti. Yathā, mahārāja, āraƱƱako migo araƱƱe pavane caramāno nirālayo aniketo yathicchakaṁ sayati; evameva kho, mahārāja, bhikkhunā ā€˜santhavato bhayaṁ jātaṁ, niketā jāyate rajo. Aniketamasanthavaṁ, etaṁ ve munidassanan’ti cintetabbaṁ.

Yaṁ pana, mahārāja, bhagavatā bhaṇitaį¹ā€”ā€˜vihāre kāraye ramme, vāsayettha bahussute’ti, taṁ dve atthavase sampassamānena bhagavatā bhaṇitaṁ. Katame dve? Vihāradānaṁ nāma sabbabuddhehi vaṇṇitaṁ anumataṁ thomitaṁ pasatthaṁ, taṁ te vihāradānaṁ datvā jātijarāmaraṇā parimuccissantÄ«ti. Ayaṁ tāva paį¹­hamo ānisaṁso vihāradāne.

Puna caparaṁ vihāre vijjamāne bhikkhuniyo byattasaį¹…ketā bhavissanti, sulabhaṁ dassanaṁ dassanakāmānaṁ, anikete duddassanā bhavissantÄ«ti. Ayaṁ dutiyo ānisaṁso vihāradāne. Ime dve atthavase sampassamānena bhagavatā bhaṇitaį¹ā€”ā€˜vihāre kāraye ramme, vāsayettha bahussute’ti, na tattha buddhaputtena ālayo karaṇīyo niketeā€ti. ā€œSādhu, bhante nāgasena, evametaṁ tathā sampaį¹­icchāmÄ«ā€ti.

Santhavapañho paṭhamo.