• Buddhavaṁsa

6. Sumanabuddhavaṁsa

ā€œMaį¹…galassa aparena, sumano nāma nāyako; Sabbadhammehi asamo, sabbasattānamuttamo.

Tadā amatabheriṁ so, āhanÄ« mekhale pure; Dhammasaį¹…khasamāyuttaṁ, navaį¹…gaṁ jinasāsanaṁ.

Nijjinitvā kilese so, patvā sambodhimuttamaṁ; Māpesi nagaraṁ satthā, saddhammapuravaruttamaṁ.

Nirantaraṁ akuṭilaṁ, ujuṁ vipulavitthataṁ; Māpesi so mahāvīthiṁ, satipaṭṭhānavaruttamaṁ.

Phale cattāri sāmaññe, catasso paṭisambhidā; Chaḷabhiññāṭṭhasamāpattī, pasāresi tattha vīthiyaṁ.

Ye appamattā akhilā, hirivÄ«riyehupāgatā; Te te ime guṇavare, ādiyanti yathā sukhaṁ.

Evametena yogena, uddharanto mahājanaṁ; Bodhesi paṭhamaṁ satthā, koṭisatasahassiyo.

Yamhi kāle mahāvÄ«ro, ovadÄ« titthiye gaṇe; Koį¹­isahassābhisamiṁsu, dutiye dhammadesane.

Yadā devā manussā ca, samaggā ekamānasā; Nirodhapañhaṁ pucchiṁsu, saṁsayañcāpi mānasaṁ.

Tadāpi dhammadesane, nirodhaparidīpane; Navutikoṭisahassānaṁ, tatiyābhisamayo ahu.

Sannipātā tayo āsuṁ, sumanassa mahesino; Khīṇāsavānaṁ vimalānaṁ, santacittāna tādinaṁ.

Vassaṁvutthassa bhagavato, abhighuį¹­į¹­he pavāraṇe; Koį¹­isatasahassehi, pavāresi tathāgato.

Tatoparaṁ sannipāte, vimale kañcanapabbate; Navutikoṭisahassānaṁ, dutiyo āsi samāgamo.

Yadā sakko devarājā, buddhadassanupāgami; Asītikoṭisahassānaṁ, tatiyo āsi samāgamo.

Ahaṁ tena samayena, nāgarājā mahiddhiko; Atulo nāma nāmena, ussannakusalasañcayo.

Tadāhaṁ nāgabhavanā, nikkhamitvā saƱātibhi; Nāgānaṁ dibbaturiyehi, sasaį¹…ghaṁ jinamupaį¹­į¹­hahiṁ.

Koį¹­isatasahassānaṁ, annapānena tappayiṁ; Paccekadussayugaṁ datvā, saraṇaṁ tamupāgamiṁ.

Sopi maṁ buddho byākāsi, sumano lokanāyako; ā€˜Aparimeyyito kappe, ayaṁ buddho bhavissati.

Padhānaṁ padahitvāna, …pe… hessāma sammukhā imaṁ’.

Tassāpi vacanaṁ sutvā, bhiyyo cittaṁ pasādayiṁ; Uttariṁ vatamadhiṭṭhāsiṁ, dasapāramipūriyā.

Nagaraṁ mekhalaṁ nāma, sudatto nāma khattiyo; Sirimā nāma janikā, sumanassa mahesino.

Navavassasahassāni, agāraṁ ajjha so vasi; Cando sucando vaṭaṁso ca, tayo pāsādamuttamā.

Tesaį¹­į¹­hisatasahassāni, nāriyo samalaį¹…katā; Vaį¹­aṁsikā nāma nārÄ«, anÅ«pamo nāma atrajo.

Nimitte caturo disvā, hatthiyānena nikkhami; Anūnadasamāsāni, padhānaṁ padahī jino.

Brahmunā yācito santo, sumano lokanāyako; Vatti cakkaṁ mahāvīro, mekhale puramuttame.

Saraṇo bhāvitatto ca, ahesuṁ aggasāvakā; Udeno nāmupaį¹­į¹­hāko, sumanassa mahesino.

Soṇā ca upasoṇā ca, ahesuṁ aggasāvikā; Sopi buddho amitayaso, nāgamÅ«le abujjhatha.

Varuṇo ceva saraṇo ca, ahesuṁ aggupaį¹­į¹­hakā; Cālā ca upacālā ca, ahesuṁ aggupaį¹­į¹­hikā.

Uccattanena so buddho, navutihatthamuggato; KaƱcanagghiyasaį¹…kāso, dasasahassÄ« virocati.

Navutivassasahassāni, āyu vijjati tāvade; Tāvatā tiṭṭhamāno so, tāresi janataṁ bahuṁ.

Tāraṇīye tārayitvā, bodhanÄ«ye ca bodhayi; Parinibbāyi sambuddho, uįø·urājāva atthami.

Te ca khīṇāsavā bhikkhÅ«, so ca buddho asādiso; Atulappabhaṁ dassayitvā, nibbutā ye mahāyasā.

TaƱca ñāṇaṁ atuliyaṁ, Tāni ca atulāni ratanāni; Sabbaṁ tamantarahitaṁ, Nanu rittā sabbasaį¹…khārā.

Sumano yasadharo buddho, Aį¹…gārāmamhi nibbuto; Tattheva tassa jinathÅ«po, Catuyojanamuggatoā€ti.

Sumanassa bhagavato vaṁso catuttho.