• Numbered Discourses 6.15 Aį¹…guttara Nikāya 6.15
  • 2. Warm-hearted 2. Sāraṇīyavagga

Regret Anutappiyasutta

There Sāriputta addressed the mendicants: Tatra kho āyasmā sāriputto bhikkhū āmantesi:

ā€œAs a mendicant makes their bed, so they must lie in it, and die tormented by regrets. ā€œtathā tathāvuso, bhikkhu vihāraṁ kappeti yathā yathāssa vihāraṁ kappayato kālakiriyā anutappā hoti. And how do they die tormented by regrets? KathaƱcāvuso, bhikkhu tathā tathā vihāraṁ kappeti yathā yathāssa vihāraṁ kappayato kālakiriyā anutappā hoti?

Take a mendicant who relishes work, talk, sleep, company, closeness, and proliferation. They love these things and like to relish them. Idhāvuso, bhikkhu kammārāmo hoti kammarato kammārāmataṁ anuyutto, bhassārāmo hoti … niddārāmo hoti … saį¹…gaṇikārāmo hoti … saṁsaggārāmo hoti … papaƱcārāmo hoti papaƱcarato papaƱcārāmataṁ anuyutto. A mendicant who makes their bed like this must lie in it, and die tormented by regrets. Evaṁ kho, āvuso, bhikkhu tathā tathā vihāraṁ kappeti yathā yathāssa vihāraṁ kappayato kālakiriyā anutappā hoti. This is called Ayaṁ vuccatāvuso: a mendicant who enjoys substantial reality, who hasn’t given up substantial reality to rightly make an end of suffering. ā€˜bhikkhu sakkāyābhirato nappajahāsi sakkāyaṁ sammā dukkhassa antakiriyāya’.

As a mendicant makes their bed, so they must lie in it, and die free of regrets. Tathā tathāvuso, bhikkhu vihāraṁ kappeti yathā yathāssa vihāraṁ kappayato kālakiriyā ananutappā hoti. And how do they die free of regrets? Kathañcāvuso, bhikkhu tathā tathā vihāraṁ kappeti yathā yathāssa vihāraṁ kappayato kālakiriyā ananutappā hoti?

Take a mendicant who doesn’t relish work, talk, sleep, company, closeness, and proliferation. They don’t love these things or like to relish them. Idhāvuso, bhikkhu na kammārāmo hoti na kammarato na kammārāmataṁ anuyutto, na bhassārāmo hoti … na niddārāmo hoti … na saį¹…gaṇikārāmo hoti … na saṁsaggārāmo hoti … na papaƱcārāmo hoti na papaƱcarato na papaƱcārāmataṁ anuyutto. A mendicant who makes their bed like this must lie in it, and die free of regrets. Evaṁ kho, āvuso, bhikkhu tathā tathā vihāraṁ kappeti yathā yathāssa vihāraṁ kappayato kālakiriyā ananutappā hoti. This is called Ayaṁ vuccatāvuso: a mendicant who delights in extinguishment, who has given up substantial reality to rightly make an end of suffering. ā€˜bhikkhu nibbānābhirato pajahāsi sakkāyaṁ sammā dukkhassa antakiriyāyā’ti.

A beast who likes to proliferate, Yo papañcamanuyutto, enjoying proliferation, papañcābhirato mago; fails to win extinguishment, Virādhayī so nibbānaṁ, the supreme sanctuary from the yoke. yogakkhemaṁ anuttaraṁ.

But one who gives up proliferation, Yo ca papaƱcaṁ hitvāna, enjoying the state of non-proliferation, nippapaƱcapade rato; wins extinguishment, ĀrādhayÄ« so nibbānaṁ, the supreme sanctuary from the yoke.ā€ yogakkhemaṁ anuttaranā€ti.

Pañcamaṁ.